Veelgestelde vragen

Impact investeren betekent dat je bewust investeert met de intentie om naast financieel rendement ook een positieve maatschappelijke of ecologische impact te realiseren. Daarbij kijk je niet alleen naar de impact van het bedrijf, project of fonds waarin je investeert, maar ook naar de bijdrage die jij als investeerder aan die impact levert. Een onderneming kan bijvoorbeeld een positieve bijdrage leveren aan klimaat, gezondheid of biodiversiteit, zonder dat iedere investering in die onderneming automatisch een impactinvestering is. Bij impact investeren is daarom zowel de company impact als de investor impact van belang: welke verandering realiseert de onderneming, en hoe draagt jouw kapitaal of handelen als investeerder eraan bij?

Het spectrum van impactbeleggingen categoriseert beleggingen op basis van hun financieel rendement en sociale/milieu-impact. 

Het varieert van investeringen die een marktconform rendement nastreven met positieve impact tot investeringen die voorrang geven aan transformatieve impact met mogelijk een lager of geen financieel rendement.

Impact investeren omvat een breed scala aan sectoren en activaklassen. Hier volgen enkele veelvoorkomende thema's:

• Hernieuwbare energie: investeringen in zonne-, wind-, waterkracht- en andere hernieuwbare energieprojecten.
• Microfinanciering: investeringen in microkredietinstellingen of organisaties die financiële diensten verlenen aan achtergestelde bevolkingsgroepen.
• Regeneratieve landbouw: investeringen in regeneratieve landbouw, boslandbouw, of initiatieven ter bevordering van duurzame en ethische landbouwpraktijken.
• Gezondheidszorg: investeringen in gezondheidszorgfaciliteiten, medische technologie, of farmaceutische bedrijven die gericht zijn op het verbeteren van de toegang tot hoogwaardige gezondheidszorg.
• Impact ondernemingen: investeringen in bedrijven die naast financieel rendement prioriteit geven aan sociale of milieu-impact.
• Duurzame infrastructuur: investeringen in duurzaam vervoer, water- en sanitairsystemen, groene gebouwen en slimme steden.
• Betaalbare huisvesting: investeringen in huisvestingsprojecten die zorgen voor betaalbare en toegankelijke woningen voor gemeenschappen met een laag inkomen.
• Onderwijs: investeringen in onderwijsinitiatieven, waaronder scholen, beroepsopleidingsprogramma's of educatieve technologieplatforms.
• Water- en sanitaire voorzieningen: investeringen in systemen voor schoon water, faciliteiten voor afvalwaterbehandeling en projecten voor waterbehoud, vooral in ontwikkelingsmarkten.
• Impactfondsen: investeringen in fondsen voor impact investeren in verschillende sectoren en thema's.

Dit zijn slechts enkele voorbeelden. Impact investeren is voortdurend in ontwikkeling en biedt beleggers mogelijkheden om hun investeringen af te stemmen op een breed scala aan sociale en milieudoelstellingen.

Afhankelijk van je huidige financiële dienstverleners kun je bijvoorbeeld samenwerken met je bank, family office of financieel adviseur.

Je kunt natuurlijk ook steun vinden bij het PYM-netwerk door kennis te maken met gelijkgestemden, onze ambassadeurs, die hun ervaringen graag delen. Daarnaast bieden wij bijvoorbeeld online cursussen aan over de basis van impact investeren.
Ten slotte kunnen onze Trusted Partners en onze Netwerk Partners je helpen op weg naar meer impact.

• Directe investeringen in sociale ondernemingen, bijvoorbeeld in de vorm van aandelen, leningen, converteerbare obligaties, subsidies, donaties en andere financiële instrumenten. 
• Impactfondsen, bijvoorbeeld private equity, venture capital, engagementfondsen, microfinancieringsfondsen en fondsen van fondsen.
• Crowdfunding in de vorm van aandelen, leningen en donaties.
• Beursgenoteerde effecten Beursgenoteerde effecten zoals aandelen en obligaties, bijvoorbeeld via duurzame of thematische beleggingsfondsen, Exchange Traded Funds (ETF’s) of beheerde portefeuilles. Met thematic investing kun je bewust beleggen in bedrijven die actief zijn rond maatschappelijke of ecologische thema’s, zoals klimaat, gezondheid of biodiversiteit. Of er ook sprake is van impact door jou als investeerder, hangt af van de bijdrage die je zelf levert. Bij beursgenoteerde beleggingen kan die investor impact bijvoorbeeld ontstaan via actief aandeelhouderschap: door voting en engagement kun je invloed uitoefenen op het beleid en de bedrijfsvoering van ondernemingen en zo bijdragen aan verandering in hun impact.
• Groene obligaties worden uitgegeven om projecten te financieren die duurzaamheid bevorderen en bijdragen aan milieudoelstellingen.
• Social Impact Bonds (SIBs) zijn financiële instrumenten waarmee sociale programma's worden gefinancierd op basis van het behalen van meetbare resultaten. Investeerders verstrekken vooraf kapitaal en het rendement is afhankelijk van het succes van het programma.

Deze producten variëren sterk in kenmerken zoals liquiditeit, tijdshorizon, risico's en diversificatie, impactpotentieel, persoonlijke betrokkenheid en minimale investeringsomvang. 
Welk product het beste bij jou past is uiteraard afhankelijk van persoonlijke voorkeuren en omstandigheden.

Er is niet één vaste route om te beginnen met impact investeren. Wel zijn er een aantal stappen die kunnen helpen om van interesse naar een eerste investering te komen:

1. Verdiep je in impact investeren. Leer de basisprincipes kennen en ontdek welke vormen van impact investeren er zijn.

2. Bepaal wat voor jou belangrijk is. Denk na over de maatschappelijke of ecologische thema’s waaraan je wilt bijdragen en over je financiële doelstellingen.

3. Leer van andere investeerders. Praat met mensen die al ervaring hebben en ontdek hoe zij hun keuzes hebben gemaakt.

4. Verken passende investeringsmogelijkheden. Kijk welke fondsen, bedrijven of andere investeringen aansluiten bij jouw doelen en laat je waar nodig adviseren door gespecialiseerde professionals.

5. Onderzoek je opties zorgvuldig. Kijk niet alleen naar financieel risico en rendement, maar ook naar de beoogde impact en jouw mogelijke bijdrage als investeerder.

6. Begin en blijf leren. Bouw je portefeuille stap voor stap op, volg de financiële én impactresultaten en pas je aanpak aan als je meer ervaring opdoet.

Binnen PYM helpen we je graag bij verschillende stappen in dit proces, bijvoorbeeld via onze introductiesessies, peer-to-peer gesprekken, Impact Circles en ons netwerk van gespecialiseerde partners.

Wil je weten welke stap het beste bij jouw situatie past? Bekijk dan ook de route voor:

Met impact investeringen kunnen we de prangende problemen van onze planeet aanpakken en investeringen afstemmen op onze persoonlijke waarden, terwijl het tegelijkertijd ook financieel rendement kan opleveren. 

Daarnaast simuleert impact investeren innovatie en markttransformatie, vergroot het de betrokkenheid van belanghebbenden en geeft het vorm aan een duurzame economie.

Dat hoeft zeker niet. Als er een gezond bedrijfsmodel achter een impact onderneming zit, kan het rendement marktconform zijn. Sociale tech ondernemingen kunnen bijvoorbeeld zeer schaalbaar en tegelijkertijd uiterst succesvol worden op gebied van impact én financieel rendement. 

Het verwachte financiële rendement kan niet los worden gezien van het risico. Een impactfonds dat investeert in startende ondernemingen zal bijvoorbeeld hoge rendementsverwachtingen hebben, maar het risico dat een aantal van de ondernemingen in portefeuille failliet gaat is aanzienlijk.

Impactinvesteringen kunnen risicovol zijn vanwege nieuwe bedrijfsmodellen, markten, diensten en producten. Veel impact ondernemingen zijn nog klein en in een vroeg stadium, wat risicovoller is voor zowel impact- als conventionele investeringen. 

Er zijn ook verschillende factoren die het risico van impactinvesteringen kunnen verminderen: 

• De impact ondernemingen kunnen vaak rekenen op veel goodwill van belanghebbenden en hebben toegang tot subsidies, concessiekapitaal en geduldige investeerders.
• De oprichters en teamleden worden gemotiveerd door impact en niet alleen door winst.
• Impact ondernemingen kunnen profiteren van de algemene trend naar een duurzamere economie onder invloed van nieuwe wet- en regelgeving en de bewustwording van consumenten en werknemers.

Er zijn verschillende manieren waarop je als investeerder je bijdrage aan impact kunt vergroten:

• Bij directe investeringen kan je de impact onderneming extra ondersteunen met je kennis, tijd en netwerk. 
• Let op de additionaliteit van je investering: maakt het echt een verschil als jij investeert?
• Kan jouw investering andere investeringen losmaken door bijvoorbeeld als een van de eersten te investeren, andere investeringen te matchen, meer risico te accepteren dan anderen, of je netwerk te activeren? Dit wordt ook wel katalytisch investeren genoemd.
• Bij beursgenoteerde beleggingen kun je via voting en engagement invloed uitoefenen op ondernemingen. Door actief gebruik te maken van je stemrecht en als aandeelhouder het gesprek aan te gaan, kun je bijdragen aan veranderingen in beleid, strategie en bedrijfsvoering.
• Je kunt je ervaringen met impact investeren delen met anderen en ze motiveren zelf aan de slag te gaan.
• Je kunt bewust zoeken naar investeringen waarbij jouw kapitaal niet alleen een positieve onderneming ondersteunt, maar ook kan bijdragen aan het opschalen van oplossingen of bredere systeemverandering.

Additionaliteit gaat over de vraag welk verschil een investering daadwerkelijk maakt ten opzichte van wat er zonder die investering zou zijn gebeurd. Bij impact investeren kijk je bijvoorbeeld of jouw kapitaal, kennis, netwerk of betrokkenheid als investeerder iets mogelijk maakt dat anders niet, later of op kleinere schaal zou zijn gebeurd. Denk aan het financieren van een onderneming die moeilijk ander kapitaal kan aantrekken, het accepteren van extra risico of het aantrekken van andere investeerders.

Om additionaliteit te beoordelen, wordt gekeken naar het zogenoemde contrafeitelijke scenario: wat zou er waarschijnlijk zijn gebeurd als deze investering niet was gedaan? Hoe groter het verschil tussen dat scenario en wat dankzij de investering mogelijk wordt, hoe groter de additionaliteit.

Blended finance is het strategisch combineren van verschillende vormen van kapitaal om extra commerciële financiering aan te trekken voor maatschappelijke of ecologische doelen.

Publieke, filantropische of andere impactgerichte financiers kunnen bijvoorbeeld subsidies, garanties, concessionele leningen of risicodragend kapitaal inzetten om het risico-rendementsprofiel van een investering te verbeteren. Daardoor kunnen projecten of ondernemingen investeerbaar worden voor commerciële investeerders die anders mogelijk niet zouden instappen.

Het doel van blended finance is daarmee om met gericht ingezet kapitaal andere investeerders te mobiliseren en zo meer financiering beschikbaar te maken voor positieve impact.

Committed capital is het totale bedrag aan kapitaal dat investeerders hebben toegezegd in een Private Equity-fonds te investeren, doorgaans gedurende de levensduur van het fonds, die meerdere jaren kan beslaan. 

De investeerders verstrekken echter niet het volledige toegezegde bedrag vooraf. In plaats daarvan storten zij kapitaal zoals gevraagd door de fondsbeheerder (Capital calls), op basis van de investeringsmogelijkheden en kapitaalbehoeften van het fonds.

Duurzaam beleggen is een beleggingsbenadering waarbij naast financiële factoren ook milieu-, sociale en governancefactoren (ESG) worden meegenomen in beleggingsbeslissingen.

Een belegger kan bijvoorbeeld bedrijven uitsluiten vanwege bepaalde activiteiten, kiezen voor bedrijven die relatief goed presteren op ESG-criteria of beleggen in duurzame thema’s. Zo kan duurzaam beleggen bijdragen aan een portefeuille die beter aansluit bij bepaalde duurzaamheidsdoelen en -waarden.

Het verschil met impact investeren zit vooral in de doelstelling en de rol van de investeerder. Bij impact investeren is er expliciet de intentie om positieve maatschappelijke of ecologische impact te realiseren en wordt ook gekeken naar de bijdrage die de investeerder zelf aan die impact levert.

De Duurzame Ontwikkelingsdoelen (Social Development Goals) zijn een reeks van 17 wereldwijde doelen die in 2015 door de Verenigde Naties zijn vastgesteld om de internationale inspanningen voor een duurzamere en rechtvaardigere toekomst te sturen. 

De SDG's zijn bedoeld om dringende sociale, economische en milieuproblemen aan te pakken en duurzame ontwikkeling wereldwijd te bevorderen. 

De 17 Sustainable Development Goals zijn als volgt:

1. Geen armoede 
2. Geen honger
3. Goede gezondheid en welzijn
4. Kwaliteitsonderwijs
5. Gendergelijkheid
6. Schoon water en sanitaire voorzieningen
7. Betaalbare en schone energie
8. Waardig werk en economische groei
9. Industrie, innovatie en infrastructuur
10. Ongelijkheid verminderen
11. Duurzame steden en gemeenschappen
12. Verantwoorde consumptie en productie
13. Klimaatactie
14. Leven in het water
15. Leven op het land
16. Vrede, justitie en sterke publieke diensten
17. Partnerschap om doelen te bereiken

Deze doelen omvatten een breed scala aan onderwerpen, van het uitbannen van armoede en honger tot het bevorderen van gendergelijkheid, schone energie, duurzame steden, klimaatactie en meer. 

De SDG's dienen als een universele oproep tot actie, die regeringen, bedrijven, maatschappelijke organisaties en individuen aanspoort om samen te werken om deze doelstellingen tegen 2030 te bereiken. Helaas ontbreekt SDG 18 “Geen uitbuiting van dieren” op de officiële lijst, maar gelukkig is er binnen de impact community veel aandacht voor dit onderwerp.

Engagementfondsen zijn investeringsfondsen die actief betrokken zijn bij de bedrijven waarin ze investeren. Zij gebruiken hun invloed als aandeelhouder om de impact te vergroten en beleggingen af te stemmen op waardecreatie op lange termijn.

Als een engagementfonds bijvoorbeeld aandelen koopt in een bedrijf dat veel broeikasgassen uitstoot, dan gaan ze in gesprek met het management van het bedrijf om hen ervan te proberen te overtuigen om hun bedrijfsvoering te verduurzamen. 

Op deze manier behalen engagementfondsen niet alleen financieel rendement; ze dragen ook bij aan positieve verandering in de manier waarop deze bedrijven opereren. Hun investeringen zijn een middel om invloed uit te oefenen en bij te dragen aan een betere wereld. 

ESG staat voor Milieu, Maatschappij en Bestuur (Environmental, Social, Governance). Dit zijn factoren die worden gebruikt om de duurzaamheid en ethische prestaties van een bedrijf of belegging te beoordelen.

• Milieu (Environmental): De impact van bedrijfsactiviteit op de natuurlijke omgeving. Dit kan gaan over zaken als uitstoot van broeikasgassen, energie-efficiëntie, waterbeheer en het gebruik van natuurlijke hulpbronnen.
  
  
• Maatschappij (Social): De manier waarop een bedrijf omgaat met mensen, zowel extern (de samenleving) als intern (werknemers). Denk hierbij aan arbeidsrecht, diversie en inclusiviteit, en mensenrechten. 
  
  
• Bestuur (Governance): De manier waarop een bedrijf wordt bestuurd. Denk hierbij aan bedrijfsethiek, corruptie, belastingontduiking en onafhankelijkheid van het bestuur. 

Greenwashing is de praktijk waarbij een bedrijf zich milieuvriendelijk of duurzaam voordoet, terwijl het in werkelijkheid niet aan die claims voldoet. Het doel is om consumenten en investeerders te misleiden. 

Impactfondsen zijn investeringsvehikels die kapitaal van meerdere investeerders bundelen met het specifieke doel om naast financieel rendement ook positieve sociale en milieueffecten te genereren. 

Deze fondsen investeren in bedrijven, projecten of organisaties die beantwoorden aan vooraf gedefinieerde impactdoelstellingen. Ze bieden particulieren, instellingen en andere beleggers een manier om collectief bij te dragen aan de aanpak van dringende maatschappelijke en milieuproblemen en tegelijkertijd financiële winst na te streven.

Impactfondsen kunnen zich richten op specifieke impactthema's, sectoren of regio's, zodat beleggers hun investeringen kunnen richten op gebieden die hun na aan het hart liggen.
De fondsen hanteren doorgaans strenge methoden voor impactmeting en rapportage om de sociale en milieuresultaten van hun beleggingen te volgen en bekend te maken.

Katalytisch kapitaal is kapitaal dat bewust wordt ingezet om positieve impact of aanvullende investeringen mogelijk te maken die anders moeilijk tot stand zouden komen. Het kan helpen om financieringsgaten te overbruggen, nieuwe of risicovollere oplossingen te ondersteunen of de voorwaarden te creëren waardoor andere investeerders kunnen instappen.

Katalytische investeerders kunnen dit doen door meer risico te accepteren, voor een langere periode te investeren, flexibelere voorwaarden te bieden of genoegen te nemen met een lager financieel rendement dan reguliere investeerders. Wanneer kapitaal wordt verstrekt tegen financiële voorwaarden die gunstiger zijn dan wat de markt normaal biedt, spreken we van concessional capital.

Een investeerder kan bijvoorbeeld vroeg in een fonds of project instappen of first-loss capital verstrekken. Door een deel van het risico op zich te nemen, kan de investeerder helpen om het model te bewijzen of het risico-rendementsprofiel voor andere investeerders aantrekkelijker te maken. Zo kan aanvullend kapitaal worden aangetrokken.

Voorbeelden van verstrekkers van katalytisch kapitaal zijn:

• Stichtingen: Stichtingen zijn een belangrijke bron van katalytisch kapitaal, omdat ze vaak bereid zijn te investeren in projecten in een vroeg stadium of met een hoog risico die een aanzienlijke sociale of milieu-impact kunnen hebben.
• Publieke ontwikkelingsinstellingen: Deze instellingen worden meestal gefinancierd door overheden en zijn gericht op het stimuleren van economische ontwikkeling en het verbeteren van sociale omstandigheden. Ze kunnen katalytisch kapitaal verschaffen in de vorm van subsidies, leningen of aandeleninvesteringen.
• Family offices en vermogende particulieren: Family offices en vermogende particulieren investeren steeds meer in impactgerichte bedrijven en projecten. Ze kunnen katalytisch kapitaal verschaffen in de vorm van directe investeringen of via impact investeringsfondsen.
• Bedrijven en bedrijfsstichtingen: Bedrijven investeren steeds vaker in projecten met een sociale impact, rechtstreeks of via hun bedrijfsstichtingen. Ze kunnen katalytisch kapitaal verschaffen in de vorm van subsidies, leningen of aandeleninvesteringen.

Negatieve screening is een beleggingsstrategie waarbij bepaalde beursgenoteerde bedrijven of sectoren worden uitgesloten van een beleggingsportefeuille op basis van specifieke ESG-criteria (Environment, Social, Governance). 

Een belegger kan bijvoorbeeld besluiten om niet te investeren in bedrijven die betrokken zijn bij de productie van wapens, of bedrijven die slecht presteren op het gebied van mensenrechten. 

Het is een van de oudste en meest eenvoudige vormen van duurzaam beleggen en zorgt ervoor dat beleggers kunnen voorkomen dat hun investering gebruikt wordt voor praktijken die zij onethisch of schadelijk achten.

Positieve screening is het proces waarbij beursgenoteerde bedrijven of beleggingen worden geselecteerd op basis van specifieke positieve ESG-criteria (Environment, Social, Governance) of duurzaamheidsprestaties.

In tegenstelling tot negatieve screening, waarbij bepaalde bedrijven of sectoren worden uitgesloten, richt positieve screening zich op het identificeren van bedrijven die leiderschap tonen op het gebied van ESG-criteria. 

Het concept achter positieve screening is dat het niet alleen helpt om risico’s te beheersen, maar ook bijdraagt aan positieve impact door bedrijven te belonen die goed presteren op het gebied van duurzaamheid.

Private Equity-impactfondsen zijn investeringsvehikels die als doel hebben om zowel financieel rendement als een positief sociaal of milieueffect te genereren. Deze fondsen investeren in private, niet beursgenoteerde bedrijven, die zich richten op het aanpakken van belangrijke maatschappelijke of milieuproblemen. 

Net als bij engagementfondsen zijn private equity fondsen ook actief bij de bedrijven waarin zij investeren. Ze werken nauw samen met het management om ervoor te zorgen dat de bedrijfsprestaties verbeteren, maar ook om de positieve impact te meten en daar invloed op uit te oefenen. 

Zij trekken kapitaal aan door middel van capital calls, waarbij investeerders commited capital inbrengen. Dit is de toezegging die zij maken om een bepaald bedrag te investeren. Uitkeringen vinden plaats wanneer het fonds de investeringen (hopelijk met winst) verkoopt.

Een impact onderneming is een bedrijf dat zakelijke principes en ondernemerschap combineert met sociale en/of milieu-doelstellingen.

Het doel van een sociale onderneming is niet alleen om winst te maken, maar ook om positieve verandering teweeg te brengen in de samenleving.
Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld een café dat werkgelegenheid biedt aan mensen met een handicap, of een bedrijf dat betaalbare zonne-energie aanbiedt in ontwikkelingslanden.

Thematisch beleggen is een beleggingsstrategie waarbij investeringen worden geselecteerd rond specifieke maatschappelijke, ecologische of economische thema’s die een belegger belangrijk vindt. Denk bijvoorbeeld aan schone energie, gezondheid, gendergelijkheid, biodiversiteit of water.

Voor veel beleggers is thematisch beleggen een manier om hun portefeuille bewuster te laten aansluiten bij hun waarden en bij ontwikkelingen waar zij op lange termijn in geloven. Ook de VN-doelstellingen voor duurzame ontwikkeling (SDG’s) kunnen daarbij als uitgangspunt dienen.

Het verschil met impact investeren zit vooral in de rol van de investeerder. Bij thematisch beleggen staat de keuze voor een bepaald thema of type onderneming centraal. Bij impact investeren wordt daarnaast expliciet gekeken naar de positieve impact die wordt nagestreefd én naar de bijdrage die de investeerder zelf levert aan het realiseren daarvan.