Veelgestelde vragen

Impact investeren is een beleggingsstrategie die verder gaat dan alleen het behalen van financiële winst. Bij deze investeringsbenadering gaan het behalen van financieel rendement en het realiseren van positieve sociale milieueffecten hand in hand. 

Dit wordt gerealiseerd door kapitaal te investeren in bedrijven, projecten of fondsen die hun pijlen richten op het aanpakken van maatschappelijke en milieugerelateerde problemen. 

Het uiteindelijke doel is een balans vinden tussen winst maken en positieve verandering teweegbrengen.

Het spectrum van impactbeleggingen categoriseert beleggingen op basis van hun financieel rendement en sociale/milieu-impact. 

Het varieert van investeringen die een marktconform rendement nastreven met positieve impact tot investeringen die voorrang geven aan transformatieve impact met mogelijk een lager of geen financieel rendement.

Impact investeren omvat een breed scala aan sectoren en activaklassen. Hier volgen enkele veelvoorkomende thema's:

• Hernieuwbare energie: investeringen in zonne-, wind-, waterkracht- en andere hernieuwbare energieprojecten.
• Microfinanciering: investeringen in microkredietinstellingen of organisaties die financiële diensten verlenen aan achtergestelde bevolkingsgroepen.
• Regeneratieve landbouw: investeringen in regeneratieve landbouw, boslandbouw, of initiatieven ter bevordering van duurzame en ethische landbouwpraktijken.
• Gezondheidszorg: investeringen in gezondheidszorgfaciliteiten, medische technologie, of farmaceutische bedrijven die gericht zijn op het verbeteren van de toegang tot hoogwaardige gezondheidszorg.
• Sociale ondernemingen: investeringen in bedrijven die naast financieel rendement prioriteit geven aan sociale of milieu-impact.
• Duurzame infrastructuur: investeringen in duurzaam vervoer, water- en sanitairsystemen, groene gebouwen en slimme steden.
• Betaalbare huisvesting: investeringen in huisvestingsprojecten die zorgen voor betaalbare en toegankelijke woningen voor gemeenschappen met een laag inkomen.
• Onderwijs: investeringen in onderwijsinitiatieven, waaronder scholen, beroepsopleidingsprogramma's of educatieve technologieplatforms.
• Water- en sanitaire voorzieningen: investeringen in systemen voor schoon water, faciliteiten voor afvalwaterbehandeling en projecten voor waterbehoud, vooral in ontwikkelingsmarkten.
• Impactfondsen: investeringen in fondsen voor impact investeren in verschillende sectoren en thema's.

Dit zijn slechts enkele voorbeelden. Impact investeren is voortdurend in ontwikkeling en biedt beleggers mogelijkheden om hun investeringen af te stemmen op een breed scala aan sociale en milieudoelstellingen.

Afhankelijk van je huidige financiële dienstverleners kun je bijvoorbeeld samenwerken met je bank, family office of financieel adviseur.

Je kunt natuurlijk ook steun vinden bij het PYM-netwerk door kennis te maken met gelijkgestemden, onze ambassadeurs, die hun ervaringen graag delen. Daarnaast bieden wij bijvoorbeeld online cursussen aan over de basis van impact investeren.
Ten slotte kunnen onze Trusted Partners en onze Netwerk Partners je helpen op weg naar meer impact.

• Directe investeringen in sociale ondernemingen, bijvoorbeeld in de vorm van aandelen, leningen, converteerbare obligaties, subsidies, donaties en andere financiële instrumenten. 
• Impactfondsen, bijvoorbeeld private equity, venture capital, engagementfondsen, microfinancieringsfondsen en fondsen van fondsen.
• Crowdfunding in de vorm van aandelen, leningen en donaties.
• Beursgenoteerde effecten zoals aandelen en obligaties, in de vorm van duurzame beleggingsfondsen, Exchange Traded Funds (ETF's) of beheerde portefeuilles.
  Het blijft een punt van discussie of deze beleggingen werkelijk impact investeringen genoemd kunnen worden.
• Groene obligaties worden uitgegeven om projecten te financieren die duurzaamheid bevorderen en bijdragen aan milieudoelstellingen.
• Social Impact Bonds (SIBs) zijn financiële instrumenten waarmee sociale programma's worden gefinancierd op basis van het behalen van meetbare resultaten. Investeerders verstrekken vooraf kapitaal en het rendement is afhankelijk van het succes van het programma.
• Filantropie kan impact investeren ondersteunen in de vorm van crowdfunding, directe donaties, vergeefbare leningen en gespecialiseerde fondsen (zoals het Donor Impact Investment Fund).

Deze producten variëren sterk in kenmerken zoals liquiditeit, tijdshorizon, risico's en diversificatie, impactpotentieel, persoonlijke betrokkenheid en minimale investeringsomvang.
Welk product het beste bij jou past is uiteraard afhankelijk van persoonlijke voorkeuren en omstandigheden.

Er zijn een aantal stappen die je kan doorlopen als je net begint met impact investeren en we helpen je daar graag bij:

1. Doe onderzoek naar wat impact investeren is: volg bijvoorbeeld een PYM-introcursus.
2. Ontdek welke organisaties er actief zijn op het gebied van impact investeren: bijvoorbeeld via PYM's partners.
3. Maak kennis met andere impact investeerders met een vergelijkbaar profiel: wij stellen je graag voor aan onze ambassadeurs.
4. Bepaal je impact en financiële doelstellingen: doe bijvoorbeeld mee met een PYM Impact Circle.
5. Vraag advies aan professionals gespecialiseerd in impact investeren.
6. Onderzoek en selecteer beleggingsopties die passen bij je doelen.
7. Voer due diligence uit op potentiële investeringen.
8. Diversifieer je portefeuille om het risico te beheren.
9. Meet de impact van je investeringen.
10. Pas je strategie na verloop van tijd aan op basis van je resultaten en doelstellingen.

Met impact investeringen kunnen we de prangende problemen van onze planeet aanpakken en investeringen afstemmen op onze persoonlijke waarden, terwijl het tegelijkertijd ook financieel rendement kan opleveren. 

Daarnaast simuleert impact investeren innovatie en markttransformatie, vergroot het de betrokkenheid van belanghebbenden en geeft het vorm aan een duurzame economie.

Dat hoeft zeker niet. Als er een gezond bedrijfsmodel achter een sociale onderneming zit, kan het rendement marktconform zijn. Sociale tech ondernemingen kunnen bijvoorbeeld zeer schaalbaar en tegelijkertijd uiterst succesvol worden op gebied van impact én financieel rendement. 

In sommige gevallen zijn filantropie of concessie-investeringen de enige manier om de gewenste impact te bereiken. Sociale ondernemingen waar geen verdienmodel mogelijk is of deze nog ontwikkeld moet worden, kunnen we veel baat hebben bij donaties, subsidies, vergeefbare leningen en geduldig kapitaal.

Het verwachte financiële rendement kan niet los worden gezien van het risico. Een impactfonds dat investeert in startende ondernemingen zal bijvoorbeeld hoge rendementsverwachtingen hebben, maar het risico dat een aantal van de ondernemingen in portefeuille failliet gaat is aanzienlijk.

Impactinvesteringen kunnen risicovol zijn vanwege nieuwe bedrijfsmodellen, markten, diensten en producten. Veel sociale ondernemingen zijn nog klein en in een vroeg stadium, wat risicovoller is voor zowel impact- als conventionele investeringen. 

Er zijn ook verschillende factoren die het risico van impactinvesteringen kunnen verminderen: 

• De sociale ondernemingen kunnen vaak rekenen op veel goodwill van belanghebbenden en hebben toegang tot subsidies, concessiekapitaal en geduldige investeerders.
• De oprichters en teamleden worden gemotiveerd door impact en niet alleen door winst.
• Sociale ondernemingen kunnen profiteren van de algemene trend naar een duurzamere economie onder invloed van nieuwe wet- en regelgeving en de bewustwording van consumenten en werknemers.

Hier zijn een paar voorbeelden om de impact van je investeringen te vergroten:

• Bij directe investeringen kan je de sociale onderneming extra ondersteunen met je kennis, tijd en netwerk. 
• Let op de additionaliteit van je investering: maakt het echt een verschil als jij investeert?
• Kan jouw investering andere investeringen losmaken door bijvoorbeeld als een van de eersten te investeren, andere investeringen te matchen, meer risico te accepteren dan anderen, of je netwerk te activeren? Dit wordt ook wel katalytisch investeren genoemd.
• Je kunt je ervaringen met impact investeren delen met anderen en ze motiveren zelf aan de slag te gaan.
• Investeren in schaalbare oplossingen die de potentie hebben om systeemverandering teweeg te brengen.

Additionaliteit is het concept waarbij het incrementele effect van een investering wordt gemeten in vergelijking met wat er zou zijn gebeurd zonder die investering. 

Om additionaliteit aan te tonen, evalueren impact investeerders het contrafeitelijke scenario, dit weergeeft wat er zou zijn gebeurd zonder hun investering. 

Zij beoordelen of het gewenste effect met andere middelen of door andere belanghebbenden ook zou zijn bereikt. Als de investering resultaten oplevert die anders niet zouden zijn bereikt, wordt zij als additioneel beschouwd.

Het concept van additionaliteit helpt om ervoor te zorgen dat de positieve verandering van impact investeringen gemeten en zichtbaar wordt.

Blended finance is het strategische gebruik van verschillende soorten kapitaal, waaronder concessionele (gesubsidieerde) financiering uit publieke of filantropische bronnen, naast commerciële investeringen, om sociale of milieu-uitdagingen aan te pakken. 

Hierbij worden subsidies, concessionele leningen, aandeleninvesteringen of garanties gecombineerd met kapitaal uit de particuliere sector om zowel financieel rendement als een positieve impact te realiseren.

Door het concept blended finance wordt het aantrekkelijk voor commerciële investeerders om positieve impact te maken, zonder dat dit afdoet aan het rendement dat zij kunnen behalen.

Committed capital is het totale bedrag aan kapitaal dat investeerders hebben toegezegd in een Private Equity-fonds te investeren, doorgaans gedurende de levensduur van het fonds, die meerdere jaren kan beslaan. 

De investeerders verstrekken echter niet het volledige toegezegde bedrag vooraf. In plaats daarvan storten zij kapitaal zoals gevraagd door de fondsbeheerder (Capital calls), op basis van de investeringsmogelijkheden en kapitaalbehoeften van het fonds.

Concessionary capital is een term die verwijst naar investeringen die worden gedaan om projecten of ondernemingen te financieren die een hoge impact realiseren, maar niet het financiële rendement opleveren waar traditionele investeerders naar zoeken.

Denk hierbij aan projecten waarmee complexe sociale problemen worden opgelost of projecten in ontwikkelingslanden waarbij het realiseren van winst in de beginfase erg uitdagend is. 

Het idee achter concessionary capital is dat het helpt om kapitaal te bieden daar waar dat de grootste impact maakt, zelfs als dat lagere financiële rendementen als gevolg heeft.

Duurzaam beleggen is een beleggingsbenadering waarbij naast financieel rendement ook factoren op het gebied van milieu, maatschappij en goed bestuur (ESG) in aanmerking worden genomen.

Hierbij wordt kapitaal geïnvesteerd in bedrijven en activa die duurzame bedrijfspraktijken hanteren, sociale verantwoordelijkheid bevorderen en goed bestuur vertonen. Het doel is om financiële prestaties op lange termijn te behalen en tegelijkertijd duurzaamheid en een positief maatschappelijk effect te bewerkstelligen.

Het idee achter duurzaam beleggen is bovendien dat bedrijven die goed presteren op ESG (Environment, Social, Governance) criteria op de lange termijn beter zullen presteren dan bedrijven die dat niet doen.

De Duurzame Ontwikkelingsdoelen (Social Development Goals) zijn een reeks van 17 wereldwijde doelen die in 2015 door de Verenigde Naties zijn vastgesteld om de internationale inspanningen voor een duurzamere en rechtvaardigere toekomst te sturen. 

De SDG's zijn bedoeld om dringende sociale, economische en milieuproblemen aan te pakken en duurzame ontwikkeling wereldwijd te bevorderen. 

De 17 Sustainable Development Goals zijn als volgt:

1. Geen armoede 
2. Geen honger
3. Goede gezondheid en welzijn
4. Kwaliteitsonderwijs
5. Gendergelijkheid
6. Schoon water en sanitaire voorzieningen
7. Betaalbare en schone energie
8. Waardig werk en economische groei
9. Industrie, innovatie en infrastructuur
10. Ongelijkheid verminderen
11. Duurzame steden en gemeenschappen
12. Verantwoorde consumptie en productie
13. Klimaatactie
14. Leven in het water
15. Leven op het land
16. Vrede, justitie en sterke publieke diensten
17. Partnerschap om doelen te bereiken

Deze doelen omvatten een breed scala aan onderwerpen, van het uitbannen van armoede en honger tot het bevorderen van gendergelijkheid, schone energie, duurzame steden, klimaatactie en meer. 

De SDG's dienen als een universele oproep tot actie, die regeringen, bedrijven, maatschappelijke organisaties en individuen aanspoort om samen te werken om deze doelstellingen tegen 2030 te bereiken.
Helaas ontbreekt SDG 18 “Geen uitbuiting van dieren” op de officiële lijst, maar gelukkig is er binnen de impact community veel aandacht voor dit onderwerp.

Lees meer over de SDG's

Engagementfondsen zijn investeringsfondsen die actief betrokken zijn bij de bedrijven waarin ze investeren. Zij gebruiken hun invloed als aandeelhouder om de impact te vergroten en beleggingen af te stemmen op waardecreatie op lange termijn.

Als een engagementfonds bijvoorbeeld aandelen koopt in een bedrijf dat veel broeikasgassen uitstoot, dan gaan ze in gesprek met het management van het bedrijf om hen ervan te proberen te overtuigen om hun bedrijfsvoering te verduurzamen. 

Op deze manier behalen engagementfondsen niet alleen financieel rendement; ze dragen ook bij aan positieve verandering in de manier waarop deze bedrijven opereren. Hun investeringen zijn een middel om invloed uit te oefenen en bij te dragen aan een betere wereld. 

ESG staat voor Milieu, Maatschappij en Bestuur (Environmental, Social, Governance). Dit zijn factoren die worden gebruikt om de duurzaamheid en ethische prestaties van een bedrijf of belegging te beoordelen.

• Milieu (Environmental): De impact van bedrijfsactiviteit op de natuurlijke omgeving. Dit kan gaan over zaken als uitstoot van broeikasgassen, energie-efficiëntie, waterbeheer en het gebruik van natuurlijke hulpbronnen.
  
  
• Maatschappij (Social): De manier waarop een bedrijf omgaat met mensen, zowel extern (de samenleving) als intern (werknemers). Denk hierbij aan arbeidsrecht, diversie en inclusiviteit, en mensenrechten. 
  
  
• Bestuur (Governance): De manier waarop een bedrijf wordt bestuurd. Denk hierbij aan bedrijfsethiek, corruptie, belastingontduiking en onafhankelijkheid van het bestuur. 

Greenwashing is de praktijk waarbij een bedrijf zich milieuvriendelijk of duurzaam voordoet, terwijl het in werkelijkheid niet aan die claims voldoet. Het doel is om consumenten en investeerders te misleiden. 

Impactfondsen zijn investeringsvehikels die kapitaal van meerdere investeerders bundelen met het specifieke doel om naast financieel rendement ook positieve sociale en milieueffecten te genereren. 

Deze fondsen investeren in bedrijven, projecten of organisaties die beantwoorden aan vooraf gedefinieerde impactdoelstellingen. Ze bieden particulieren, instellingen en andere beleggers een manier om collectief bij te dragen aan de aanpak van dringende maatschappelijke en milieuproblemen en tegelijkertijd financiële winst na te streven.

Impactfondsen kunnen zich richten op specifieke impactthema's, sectoren of regio's, zodat beleggers hun investeringen kunnen richten op gebieden die hun na aan het hart liggen.
De fondsen hanteren doorgaans strenge methoden voor impactmeting en rapportage om de sociale en milieuresultaten van hun beleggingen te volgen en bekend te maken.

Katalytisch kapitaal wordt gebruikt om aanvullende investeringen vrij te maken en gaten in de markt aan te pakken om sociale of milieueffecten te bevorderen. 

Een impact investeringsfonds kan katalytisch kapitaal gebruiken om te investeren in een risicovol project dat een hoge positieve maatschappelijke of milieu impact kan hebben, maar financieel grotere risico’s met zich meebrengt. Door middel van katalytisch kapitaal kan het fonds aantonen dat het project potentieel heeft, zodat het project andere investeerders zal aantrekken.

Voorbeelden van verstrekkers van katalytisch kapitaal zijn:

• Stichtingen: Stichtingen zijn een belangrijke bron van katalytisch kapitaal, omdat ze vaak bereid zijn te investeren in projecten in een vroeg stadium of met een hoog risico die een aanzienlijke sociale of milieu-impact kunnen hebben.
• Publieke ontwikkelingsinstellingen: Deze instellingen worden meestal gefinancierd door overheden en zijn gericht op het stimuleren van economische ontwikkeling en het verbeteren van sociale omstandigheden. Ze kunnen katalytisch kapitaal verschaffen in de vorm van subsidies, leningen of aandeleninvesteringen.
• Family offices en vermogende particulieren: Family offices en vermogende particulieren investeren steeds meer in impactgerichte bedrijven en projecten. Ze kunnen katalytisch kapitaal verschaffen in de vorm van directe investeringen of via impact investeringsfondsen.
• Bedrijven en bedrijfsstichtingen: Bedrijven investeren steeds vaker in projecten met een sociale impact, rechtstreeks of via hun bedrijfsstichtingen. Ze kunnen katalytisch kapitaal verschaffen in de vorm van subsidies, leningen of aandeleninvesteringen.

Negatieve screening is een beleggingsstrategie waarbij bepaalde beursgenoteerde bedrijven of sectoren worden uitgesloten van een beleggingsportefeuille op basis van specifieke ESG-criteria (Environment, Social, Governance). 

Een belegger kan bijvoorbeeld besluiten om niet te investeren in bedrijven die betrokken zijn bij de productie van wapens, of bedrijven die slecht presteren op het gebied van mensenrechten. 

Het is een van de oudste en meest eenvoudige vormen van duurzaam beleggen en zorgt ervoor dat beleggers kunnen voorkomen dat hun investering gebruikt wordt voor praktijken die zij onethisch of schadelijk achten.

Positieve screening is het proces waarbij beursgenoteerde bedrijven of beleggingen worden geselecteerd op basis van specifieke positieve ESG-criteria (Environment, Social, Governance) of duurzaamheidsprestaties.

In tegenstelling tot negatieve screening, waarbij bepaalde bedrijven of sectoren worden uitgesloten, richt positieve screening zich op het identificeren van bedrijven die leiderschap tonen op het gebied van ESG-criteria. 

Het concept achter positieve screening is dat het niet alleen helpt om risico’s te beheersen, maar ook bijdraagt aan positieve impact door bedrijven te belonen die goed presteren op het gebied van duurzaamheid.

Private Equity-impactfondsen zijn investeringsvehikels die als doel hebben om zowel financieel rendement als een positief sociaal of milieueffect te genereren. Deze fondsen investeren in private, niet beursgenoteerde bedrijven, die zich richten op het aanpakken van belangrijke maatschappelijke of milieuproblemen. 

Net als bij engagementfondsen zijn private equity fondsen ook actief bij de bedrijven waarin zij investeren. Ze werken nauw samen met het management om ervoor te zorgen dat de bedrijfsprestaties verbeteren, maar ook om de positieve impact te meten en daar invloed op uit te oefenen. 

Zij trekken kapitaal aan door middel van capital calls, waarbij investeerders commited capital inbrengen. Dit is de toezegging die zij maken om een bepaald bedrag te investeren. Uitkeringen vinden plaats wanneer het fonds de investeringen (hopelijk met winst) verkoopt.

Een sociale onderneming is een bedrijf dat zakelijke principes en ondernemerschap combineert met sociale en/of milieu-doelstellingen.

Het doel van een sociale onderneming is niet alleen om winst te maken, maar ook om positieve verandering teweeg te brengen in de samenleving.
Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld een café dat werkgelegenheid biedt aan mensen met een handicap, of een bedrijf dat betaalbare zonne-energie aanbiedt in ontwikkelingslanden.

Thematisch beleggen is een beleggingsstrategie waarbij beleggingen worden geselecteerd op basis van specifieke trends of thema’s die aansluiten bij specifieke doelstellingen. Bijvoorbeeld de VN-doelstellingen voor duurzame ontwikkeling (SDG's), of sociale of milieuthema's, zoals schone energie, gendergelijkheid of waterbehoud.