Door Nina Wichstrøm

Ruth van de Belt is een impactinvesteerder en de oprichter en CIO van Kosmos Impact. Als angel investeerder steunt ze het liefst Nederlandse start-ups in de biobased economie, van zeewier tot mycelium. Ze begint binnenkort als bestuurslid bij PYM.

Hoe ben je in impact terechtgekomen? Was er een kantelpunt?

Als ik terugkijk, waren er twee belangrijke momenten. Voor mijn studie economie en econometrie ben ik afgestudeerd op 'geluk'. Uit mijn onderzoek bleek dat geld boven een bepaald bedrag je niet gelukkiger maakt.
Na mijn studie ben ik in de financiële sector gaan werken. Ik merkte dat bij bedrijven die zeiden dat ze duurzaam gericht waren, het uiteindelijk toch om financieel rendement draaide. Toen heb ik besloten om in Fiji te gaan werken bij een gezondheidszorgproject, en dat veranderde alles. Ik zag hoe groot het tekort aan goede zorg en onderwijs was, vooral op de afgelegen eilanden. En ik zag de gevolgen van klimaatverandering met eigen ogen, van koraalverbleking tot cyclonen. Na Fiji wist ik het zeker: ik wil me inzetten voor positieve verandering.

Wat is voor jou impact en wat is het niet?

Voor mij draait impact om intentionaliteit. Een bedrijf moet producten of diensten leveren die het sociale fundament omhoog krikken of ons helpen binnen de planetaire grenzen te blijven. Dat is iets anders dan ESG, waar het om processen gaat: zitten er bijvoorbeeld genoeg vrouwen in de board, en is het salarisverschil tussen de top en de gemiddelde werknemer niet te groot? Natuurlijk moet dat ook op orde zijn, maar dat is geen ‘impact’ voor mij. En daarbij moeten de intenties van het team in alles doorklinken, in het beleggingsproces, maar ook in hoe ze straks een exit willen doen.

Hoe kijk je naar rendement?

Dat is een persoonlijke keuze. Het spectrum van impact kent drie smaken. Impact met een marktconform rendement. Katalytisch kapitaal, waar je een lager rendement of een veel hoger risico accepteert. En filantropie, waar je helemaal geen rendement verwacht. Investeren in impact hoeft dus niet te betekenen dat je minder rendement haalt. Het hangt ervan af hoe je je geld verdeelt. Zelf heb ik het grootste deel in impactbeleggingen met een marktconform rendement. Daarnaast doe ik een paar angel investeringen en daarbij ga ik ervan uit dat ik een groot deel kwijt ben.

Wat is je persoonlijke focusgebied voor investeren?

De circulaire en biobased economie. Ik geloof dat we veel minder nieuwe grondstoffen moeten en kunnen gebruiken. Ik zoek bedrijven die hoger op de R-ladder zitten en hun producten ontwerpen vanuit een circulaire mindset. Ik heb bijvoorbeeld geïnvesteerd in een start-up die kleurpigmenten maakt van zeewier, en mycelium is ook een fascinerend nieuw veld. 

Ik leidde eerder in mijn carrière een beursgenoteerd impactfonds bij Triodos, maar mijn focus ligt nu op niet-beursgenoteerde beleggingen, omdat je daar volgens mij de meeste impact kunt maken. In venture capital en venture debt vind je de bedrijven die een totaal ander economisch systeem aan het bouwen zijn. Aan de beursgenoteerde kant gaat het meer om het efficiënter maken van het huidige systeem. Dat is ook nodig, maar persoonlijk financier ik liever het nieuwe systeem.

Op welke investering ben je trots?

Ik vind investeringen die hele waardeketens opbouwen prachtig.
In Afrika bijvoorbeeld, wanneer de specerijen die daar geoogst worden niet meteen worden geëxporteerd, maar ter plekke worden gedroogd, gesneden en verpakt. Of koffiebonen die plaatselijk worden gebrand. Zo blijft er meer toegevoegde waarde op het continent, en dat sijpelt door in de hele samenleving. Hierbij is het wel belangrijk om dat via een fonds te doen of te spreiden over meerdere bedrijven, zodat één tegenvaller niet alles onderuit haalt. Als angel investeerder is mijn focus meer lokaal, omdat je meer dan geld geeft. Dichter bij huis is mijn netwerk relevanter en zijn er minder cultuurverschillen.

Wat zou je nieuwe impactinvesteerders aanraden of afraden?

Begin met iets waar je gepassioneerd over bent en kijk hoe het gaat. Ik noem het altijd een reis, omdat het zo'n leerproces is. Veel mensen beginnen met brede fondsen en vragen zich vijf jaar later af waarom. Maar je weet niet alles vanaf dag één, dus die breedte heb je vaak nodig om te ontdekken wat je echt belangrijk vindt. 

Het helpt om bij een netwerk zoals PYM aangesloten te zijn, waar je met anderen die in vergelijkbare posities verkeren van gedachten kunt wisselen. Ook kunnen bijvoorbeeld de PYM Impact Circles je helpen om een eerste stap te zetten. De circles behandelen hele praktische vragen zoals welke fondsen er zijn en hoe je een fondsmanager kunt beoordelen. Zelf zou ik niet beginnen met directe investeringen. Het is enorm veel werk.

Welke thema's kom je tegen rond vermogen en impact?

Ik merk dat veel mensen, vooral vrouwen, zich niet thuis voelen in de traditionele financiële wereld. De gesprekken bij de bank gaan over de verkeerde dingen of worden op de verkeerde manier gevoerd. Het wordt vaak vanuit het hoofd aangevlogen, terwijl bij veel mensen het hart net zo belangrijk is. Juist, want impactinvesteren doe je grotendeels vanuit je hart. Daarnaast worstelen veel families met de vermogensoverdracht die eraan komt. Next gens hebben vaak andere ideeën over hoe het vermogen beheerd moet worden en daar willen ze over praten. Waar ouders en grootouders vooral beleggen om iets te winnen, beleggen jongeren eerder om iets te voorkomen. Ze willen dat mensen in hun basisbehoeften kunnen voorzien en dat we binnen de grenzen van de aarde blijven. Een goed rendement nemen ze graag mee, maar het is voor hen geen voorwaarde. 

Welke boeken inspireren je momenteel?

'Entangled Life' van Merlin Sheldrake, 'Dit is geen crisis' van Hans Stegeman en 'Verhalen voorbij de toekomst' van Frits Verhoef.

Je wordt binnenkort bestuurslid van PYM. Wat is voor jou de waarde van PYM?

We delen dezelfde missie. Meer vermogen mobiliseren voor een betere wereld, voor mens en planeet. We praten als samenleving nauwelijks over geld. Als je veel vermogen hebt, komt daar vaak schaamte en ongemak bij. Daardoor voelen veel mensen zich alleen in hun wens om meer met hun vermogen te doen dan er alleen maar meer geld van te maken. Bij PYM ontdekken ze dat ze niet de enige zijn. In een kleine groep, in vertrouwen, kun je hardop uitspreken hoe je je voelt en van elkaar leren. Het mooiste moment vind ik wanneer die vonk overslaat en mensen ontdekken wat ze allemaal teweeg kunnen brengen met hun vermogen.